بر اساس نتايج به‌دست‌آمده اسـتان آذربايجان شرقي از لحاظ تعداد كارگاه صنعتـي، چهارميـن قطـب صنعتـي كشـور بعد از استان‌هاي تهران، اصفهان و خراسان رضوي محسـوب مي‌شـود و از ديرباز پيشرو توسعه صنعتي كشور بوده و از امكانـات و قابليت‌هـاي توسـعه صنعتـي قابل‌توجهـي برخــوردار اســت.

به گزارش صبای مردم به نقل از روابط عمومي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي آذربايجان شرقي، در برنامه‌هاي توسعه اقتصادي كشور، بخش صنعت يكي از محورهاي اساسي توسعه تعيين‌شده است همچنين بخش صنعت به‌واسطه پيوندهاي گسترده با ساير بخش‌هاي اقتصادي در تحقق اهداف اسناد بالادستي و ارتقاي جايگاه اقتصادي كشور نقش بسزايي دارد.

صنعت در استان آذربايجان شرقي از ديرباز نقش بسيار مهمي در توسعه اقتصادي، اجتماعي و فناوري استان داشته است و همواره به‌عنوان يكي از اركان اصلي اقتصاد منطقه محسوب مي‌شود.

اين استان به دليل دارا بودن منابع طبيعي غني، موقعيت جغرافيايي استراتژيك و نيروي كار ماهر، از ديرباز مورد توجه بوده است. صنايع مختلفي در اين استان فعال هستند كه از جمله مهم‌ترين آن‌ها مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

۱. صنايع سنگين: اين صنايع شامل پتروشيمي، فولاد، مس، و سيمان مي‌شوند كه نقش مهمي در توليد مواد اوليه و محصولات واسطه‌اي دارند.

۲. صنايع ماشين‌سازي و قطعه‌سازي: استان آذربايجان شرقي يكي از مراكز اصلي توليد ماشين‌آلات و قطعات خودرو در كشور است و نقش مهمي در تأمين نيازهاي صنايع خودروسازي و ساير صنايع وابسته دارد.

۳. صنايع غذايي: اين صنايع شامل توليد محصولات غذايي مختلف مانند لبنيات، كنسرو و فرآورده‌هاي گوشتي مي‌شوند كه نقش مهمي در تأمين نيازهاي غذايي كشور دارند.

۴. صنايع نساجي: استان آذربايجان شرقي از ديرباز يكي از مراكز اصلي توليد فرش و منسوجات در كشور بوده است و اين صنعت همچنان نقش مهمي در اقتصاد استان دارد.

۵. صنايع چرم: اين استان يكي از مراكز اصلي توليد چرم و محصولات چرمي در كشور است و اين صنعت نيز نقش مهمي در اقتصاد استان دارد.

به‌منظور ارزيابي و تحقق اهداف بخش صنعت در برنامه‌هاي توسعه، در اختيار داشتن آمار و اطلاعات دقيق و بهنگام از اين بخش امري بسيار حياتي است و طرح آمارگيري از كارگاه‌هاي صنعتي به‌طور سالانه به‌عنوان يكي از طرح‌هاي كليدي مركز آمار ايران به‌منظور شناخت ساختار صنعتي كشور و استان، اتخاذ سياست‌هاي توسعه صنعتي مناسب و ارزيابي نتايج حاصل از اجراي برنامه‌هاي توسعه صنعتي و سياست‌هاي اقتصادي اجرا مي‌شود.

بر اساس نتايج به‌دست‌آمده اسـتان آذربايجان شرقي از لحاظ تعداد كارگاه صنعتـي، چهارميـن قطـب صنعتـي كشـور بعد از استان‌هاي تهران، اصفهان و خراسان رضوي محسـوب مي‌شـود و از ديرباز پيشرو توسعه صنعتي كشور بوده و از امكانـات و قابليت‌هـاي توسـعه صنعتـي قابل‌توجهـي برخــوردار اســت.
نگاهي اجمالي به وضعيت بخش صنعت در استان آذربايجان شرقي

تعداد كارگاه‌هاي صنعتي

نتايج طرح آمارگيري از كارگاه‌هاي صنعتي ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر در سال ۱۴۰۱ نشان مي‌دهد، تعداد ۳۲ هزار و ۸۴۳ كارگاه صنعتي ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر در كشور به فعاليت صنعتي اشتغال داشته‌اند كه نسبت به سال قبل (۳۰ هزار و۴۱۵ كارگاه) ۷,۹۸ درصد (۲۴۲۸ كارگاه) افزايش داشته است.
در استان آذربايجان شرقي تعداد ۲۱۰۰ كارگاه صنعتي ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر در كشور به فعاليت صنعتي اشتغال داشته‌اند كه نسبت به سال ۱۴۰۰ (۱۹۴۳ كارگاه) ۸ درصد ( ۱۵۷ كارگاه) افزايش داشته است.

استان‌هاي تهران، اصفهان و خراسان رضوي به ترتيب با ۶۳۶۹، ۴۰۲۳ و ۲۵۰۳كارگاه، بيش‌ترين تعداد كارگاه صنعتي فعال و استان‌هاي ايلام، كهگيلويه وبويراحمد و خراسان جنوبي به ترتيب با ۶۵ ، ۸۵ و ۱۴۳ كارگاه، كمترين تعداد كارگاه صنعتي فعال را در كشور دارند.استان آذربايجان شرقي با ۲۱۰۰ كارگاه در جايگاه چهارم كشوري قرار دارد.

بيشترين درصد كاهش تعداد كارگاه صنعتي فعال ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر نسبت به سال ۱۴۰۰ در استان‌هاي سمنان، اصفهان و قزوين به ترتيب با ۸,۸، ۳.۷ و ۱.۵ درصد بوده است و استان‌هاي لرستان، كرمانشاه و تهران به ترتيب با ۲۹.۵، ۲۴.۴ و ۲۰.۶ درصد داراي بيشترين افزايش در تعداد كارگاه صنعتي فعال ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر بوده‌اند.

فعاليت‌هاي ” توليد فرآورده‌هاي غذايي” و ” توليد ساير فرآورده‌هاي معدني غيرفلزي ” به ترتيب با ۴۷۱و ۲۳۸ بيش‌ترين تعداد كارگاه صنعتي فعال ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر و فعاليت‌هاي “چاپ و تكثير رسانه‌هاي ضبط‌شده” و ” توليد داروها و فرآورده‌هاي دارويي شيميايي و گياهي ” به ترتيب با ۱۱و ۹ كارگاه، كمترين تعداد كارگاه صنعتي فعال ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر را در بين فعاليت‌هاي صنعتي استان دارند.
تعداد كاركنان

بيش‌ترين كاركنان كارگاه‌هاي صنعتي ۱۰ نفر كاركن و بيشتر در استان‌هاي تهران با ۴۸۸ هزار و ۵۱۷ نفر، اصفهان با ۲۳۲ هزار و ۶۵۵ نفر و خراسان رضوي با ۱۵۳ هزار و ۶۷۱ نفر واقع شدند و كم‌ترين كاركنان مربوط به استان‌هاي ايلام با ۳ هزار و۵۹۳ نفر، كهگيلويه وبويراحمد با ۴ هزار و۳۲۰ نفر و خراسان جنوبي با ۸ هزار و۴۱۱ نفر است.استان آذربايجان شرقي با ۱۴۰ هزار و۹۸۰ نفر كاركن در جايگاه پنجم قرار دارد.

ارزش‌افزوده

كارگاه‌هاي صنعتي ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر كشور در سال ۱۴۰۱، ارزش‌افزوده‌اي برابر با ۲۲ ميليون و ۷۰۹ هزار و۴۱۱ ميليارد ريال ايجاد كرده‌اند كه نسبت به سال ۱۴۰۰ (۱۴ ميليون و۷۵۳ هزار و ۴۷ ميليارد ريال)، ۵۳,۹ درصد افزايش نشان مي‌دهد. از اين رقم ۳ ميليون و ۲۴۱ هزار و ۷۵۵ ميليارد ريال (با سهم ۱۴.۳درصد) مربوط به كارگاه‌هاي ۱۰ تا ۴۹ نفر كاركن و ۱۹ ميليون و ۴۶۷ هزار و ۶۵۵ ميليارد ريال (با سهم۸۵.۷ درصد) مربوط به كارگاه‌هاي ۵۰ نفر كاركن و بيش‌تر است.

سهم آذربايجان شرقي از ارزش‌افزوده توليدشده در كشور برابر يك ميليون و۶۰ هزار و ۲۹۰ ميليارد ريال و كسب جايگاه نهم در كشور بوده است.

بيش‌ترين ارزش‌افزوده ايجادشده ‌در كارگاه‌هاي صنعتي ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر استان مربوط به فعاليت ” توليد فراورده‌هاي غذايي ” با ۲۲۷ هزار و۸۵۷ ميليارد ريال و پس‌ازآن فعاليت‌هاي ” توليد كك و فراورده‌هاي حاصل از پالايش نفت ” و ” توليد وسايل نقليه موتوري، تريلر ونيم تريلر ” به ترتيب با ۱۲۶ هزار و ۶۰۰ ميليارد ريال و ۱۲۳ هزار و ۸۲۱ ميليارد ريال بوده است و فعاليت‌هاي “ساخت محصولات رايانه‌اي،الكترونيكي و نوري “، “توليد مبلمان” و ” چاپ و تكثير رسانه‌هاي ضبط‌شده ” به ترتيب با ۲۴۰۹، ۱۵۴۴ و۵۲۸ ميليارد ريال، كم‌ترين ارزش‌افزوده را ايجاد كردند.

ارزش سرمايه‌گذاري

كارگاه‌هاي صنعتي ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر كشور در سال ۱۴۰۱ حدود ۲ ميليون و ۱۲۰ هزار و۸۹۶ ميليارد ريال سرمايه‌گذاري كرده‌اند كه نسبت به سال ۱۴۰۰ (۱ ميليون و۵۷۷ هزار و۶۱۲ ميليارد ريال )، ۳۴ درصد افزايش نشان مي‌دهد.

كارگاه‌هاي صنعتي ۱۰ نفر كاركن و بيش‌تر استان آذربايجان شرقي نيز در سال ۱۴۰۱ حدود ۶۵ هزار و ۸۶۱ ميليارد ريال سرمايه‌گذاري كرده‌اند كه نسبت به سال ۱۴۰۰ (۴۸ هزار و۹۱۶ ميليارد ريال)، ۳۵ درصد افزايش نشان مي‌دهد كه اين مقدار استان را در جايگاه هشتم سرمايه‌گذاري قرار داده است.

همچنين معاون آمار و اطلاعات سازمان مديريت و برنامه‌ريزي آذربايجان شرقي اعلام كرد: طرح آمارگيري از كارگاه‌هاي صنعتي استان آذربايجان شرقي در سال ۱۴۰۴با مشاركت۲۰ نفر عوامل اجرايي از ۲۰ شهريورماه شروع‌شده و تا ۱۵ دي‌ماه سال جاري هم‌زمان با سراسر كشور و با مراجعه به حدود ۱۵۰۰كارگاه صنعتي نمونه در استان آذربايجان شرقي اجرا خواهد شد.